Odprowadzenie wody z rynien – jak zrobić i jakie rury wybrać?

Wodę z rynien najłatwiej odprowadzić na trawnik, pod warunkiem że działka jest odpowiednio duża, a teren opada od domu. Jeśli nie ma takiej możliwości, deszczówkę można skierować rurą pod ziemią do studni chłonnej, skrzynek rozsączających, zbiornika lub kanalizacji deszczowej.

Do wykonania odpływu najczęściej używa się szczelnych rur PVC-U o średnicy 110 mm. Przy jednej rurze spustowej zwykle jest to dobry punkt wyjścia, choć średnica zależy również od powierzchni dachu. Sama instalacja nie jest szczególnie skomplikowana. Trzeba jednak dobrze zaplanować jej koniec, bo nawet prawidłowo ułożona rura nie pomoże, jeśli woda nie będzie miała gdzie odpłynąć.

Gdzie odprowadzić wodę z rynien?

Przy domu stojącym na dużej działce najprościej wypuścić wodę na teren zielony. Nie trzeba wtedy robić wykopów ani kupować studni chłonnej. Wystarczy przedłużenie rury spustowej lub korytko, które skieruje wodę z dala od fundamentów.

Na mniejszych działkach sprawa bywa trudniejsza. Szczególnie gdy większość powierzchni zajmują budynki i kostka brukowa, a po większym deszczu w ogrodzie długo stoją kałuże.

Jeśli działka jest piaszczysta, studnia chłonna lub skrzynki mogą dobrze spełniać swoje zadanie. Na glinie sytuacja wygląda inaczej. Woda może stać w studni przez wiele dni, nawet jeśli wykop wypełnimy żwirem.

Dlatego przed zakupem materiałów dobrze ustalić, czy grunt w ogóle nadaje się do rozsączania deszczówki. Dotyczy to szczególnie działek, na których po deszczu długo utrzymuje się woda.

Jak zrobić odprowadzenie wody z rynien pod ziemią?

Typowa instalacja składa się z osadnika zamontowanego pod rurą spustową, szczelnego przewodu w ziemi i odbiornika deszczówki. Osadnik zatrzymuje liście oraz większe zanieczyszczenia, które bez niego trafiałyby prosto do zakopanej rury.

Załóżmy, że od rynny do studni chłonnej jest 10 metrów. Przy takim odcinku prace można wykonać samodzielnie, o ile wiadomo już, że studnia przyjmie wodę i na jakiej wysokości znajduje się jej wlot.

1. Wyznacz trasę wykopu. Najlepiej prowadzić rurę możliwie prosto. Sprawdź wcześniej, czy po drodze nie przebiegają kable, wodociąg lub inne instalacje.
2. Zamontuj osadnik pod rynną. Jego pokrywa powinna być dostępna, żeby można było wyjąć i oczyścić koszyk.
3. Wykop rów pod rurę. Zachowaj miejsce na podsypkę oraz odpowiedni spadek w stronę odbiornika.
4. Ułóż rury na równym podłożu. Usuń większe kamienie. Przewód powinien opierać się na przygotowanej podsypce, a nie w kilku przypadkowych punktach.
5. Połącz elementy na uszczelki. W miejscach zmiany kierunku zastosuj odpowiednie kształtki i zapewnij możliwość późniejszego czyszczenia.
6. Sprawdź odpływ wodą. Zrób to przed zasypaniem wykopu. Od razu zobaczysz, czy połączenia są szczelne i czy na trasie nie ma zagłębień.
7. Obsyp i zasyp rurę. Materiał przy przewodzie dobierz do rodzaju rury. Zasypkę zagęszczaj tak, aby nie uszkodzić ani nie przesunąć instalacji.

Przy dłuższych odcinkach dobrze jest przewidzieć studzienkę rewizyjną. Jeśli po kilku latach rura się zamuli, będzie można ją przepłukać bez rozbierania kostki czy rozkopywania trawnika.

Jak połączyć rynnę z rurą w ziemi?

Pod rurą spustową montuje się osadnik rynnowy z koszykiem. Do niego podłącza się odpływ podziemny. Przy zakupie trzeba dobrać osadnik do średnicy rury spustowej, np. 90 lub 100 mm, oraz do średnicy przewodu w gruncie.

Nie polecam pomijania osadnika i łączenia rynny bezpośrednio z rurą zakopaną w ziemi. Z dachu spływają drobne gałązki, liście i piasek. Przy zwykłej rurze łatwo je wypłukać, ale gdy trafią do skrzynek rozsączających, problem jest znacznie trudniejszy do usunięcia. Nawet jeśli obok domu nie ma wysokich drzew, osadniki są potrzebne!

Jaki spadek rury odprowadzającej wodę z rynny?

Przy krótkich przydomowych instalacjach DN110 często stosuje się spadek 1–2%. Oznacza to obniżenie rury o 1–2 cm na każdy metr długości. Dokładną wartość dobiera się do średnicy, ilości wody i przebiegu instalacji.

Jeśli początek 10-metrowej rury ma dno na głębokości 40 cm, to przy spadku 1% jej koniec będzie o 10 cm niżej. Pamiętaj, żeby mierzyć wysokość tego samego punktu rury, najlepiej jej wewnętrznego dna.

Do ustawienia spadku przyda się niwelator laserowy. Można też wykorzystać długą poziomicę i sznurek. Ważne, żeby sprawdzić całą trasę, a nie tylko jej początek i koniec. Rura może mieć prawidłowy spadek na papierze, a mimo to tworzyć pośrodku zagłębienie, w którym będzie stała woda.

Jakie rury do odprowadzenia wody z rynien?

Do zakopania w ziemi wybierz szczelne rury przeznaczone do kanalizacji zewnętrznej, np. PVC-U. Zwykle są pomarańczowe, ale ważniejsze od koloru jest oznaczenie produktu, jego wytrzymałość i przeznaczenie.

Przy pojedynczej rurze spustowej najczęściej rozważa się DN110. Jeśli instalacja zbiera wodę z kilku rynien, może być potrzebna średnica DN160. Nie da się jednak ustalić odpowiedniego rozmiaru wyłącznie na podstawie liczby spustów. Trzeba znać powierzchnię dachu, ilość wody i spadek przewodu.

Rura 110 czy 160 mm?

Przy wyborze rury trzeba też sprawdzić, gdzie będzie ułożona. Pod trawnikiem obciążenia są niewielkie. Pod podjazdem, po którym codziennie przejeżdża samochód, przewód musi mieć odpowiednią sztywność, przykrycie i dobrze wykonaną obsypkę.

Jak głęboko zakopać rurę? Najpierw ustal wysokość odpływu i wymagany spadek. Dopiero później wyznacz głębokość wykopu, uwzględniając obciążenia oraz ryzyko zamarzania. Nie ma sensu zakopywać rury bardzo głęboko na początku trasy, jeśli przez to jej koniec wypadnie poniżej wlotu do studni.

Na płytko ułożonym odcinku może dochodzić do zamarzania wody pozostającej w przewodzie. Dlatego instalacja powinna umożliwiać swobodny odpływ, bez zastoin. Przy odcinkach szczególnie narażonych na mróz trzeba przewidzieć właściwe zabezpieczenie.

Odprowadzenie wody z rynien do gruntu – studnia czy drenaż?

Do rozsączania deszczówki najczęściej wykorzystuje się studnie chłonne albo skrzynki zakopane w ziemi. W obu przypadkach woda jest przez pewien czas zatrzymywana, a następnie wsiąka w otaczający grunt.

Studnia chłonna bywa wygodna na działkach, gdzie głębiej znajduje się warstwa przepuszczalnego piasku. Skrzynki pozwalają rozłożyć rozsączanie na większej powierzchni i zapewniają sporą pojemność przy stosunkowo niewielkim wykopie.

Nie należy jednak mylić takiej instalacji z drenażem opaskowym fundamentów.

Rynny nie powinny być podłączane bezpośrednio do drenażu opaskowego. Rura drenarska wokół budynku ma odprowadzać wodę z gruntu przy fundamentach. Jeśli podczas ulewy wpuścimy do niej kilka tysięcy litrów z dachu, możemy przeciążyć instalację i doprowadzić do zawilgocenia miejsca, które miała chronić.

Deszczówkę najlepiej transportować szczelną rurą do osobnego odbiornika. Jeśli drenaż opaskowy i rynny korzystają ze wspólnego miejsca odprowadzenia, jego pojemność i przepustowość muszą być dobrane do obu instalacji.

Studnia chłonna czy skrzynki rozsączające?

Studnia chłonna zajmuje zwykle mniej miejsca na powierzchni działki, ale jej działanie zależy od przepuszczalności warstw gruntu, do których dociera woda. Skrzynki rozsączające można rozłożyć na większej powierzchni, co bywa korzystne przy odpowiednich warunkach gruntowych.

Przed zakupem warto sprawdzić poziom wód gruntowych i zdolność ziemi do przyjmowania deszczówki. Sama pojemność studni niewiele mówi, jeśli po napełnieniu woda nie ma gdzie wsiąkać.

Podobnie z odległością od fundamentów. W różnych poradnikach pojawia się 3 lub 5 metrów, ale nie ma jednej odległości właściwej dla wszystkich działek. Znaczenie mają rodzaj gruntu, głębokość posadowienia, obecność piwnicy oraz kierunek przepływu wody. Na małej działce, przy skomplikowanych warunkach, lokalizację rozsączania lepiej ustalić na podstawie projektu.

Jak odprowadzić wodę z rynny domowym sposobem?

Jeśli masz sporo trawnika i ziemia dobrze przepuszcza wodę, zacznij od najprostszego rozwiązania. Do rury spustowej można założyć przedłużenie, które odsunie wypływ wody od budynku. Sprawdzi się również otwarte korytko odprowadzające wodę na niżej położony fragment ogrodu.

Nie kieruj jednak odpływu tuż pod ścianę. Przy dużym deszczu ziemia przy fundamentach szybko nasiąknie, nawet jeśli początkowo dobrze wchłaniała wodę.

Drugą możliwością jest beczka lub zbiornik na deszczówkę. Można wykorzystać wodę do podlewania, szczególnie latem. Trzeba tylko pamiętać, że pełny zbiornik przestaje przyjmować deszczówkę.

Przykładowo z dachu o rzucie 100 m² podczas deszczu o wysokości 10 mm spłynie teoretycznie około 1000 litrów wody. Zbiornik tej wielkości może więc napełnić się podczas jednego opadu. Konieczny jest przelew prowadzący wodę w bezpieczne miejsce.

Na większej działce można również przygotować płytką nieckę porośniętą trawą albo ogród deszczowy. Takie miejsce czasowo zatrzymuje wodę, zamiast od razu kierować ją pod ziemię.

Jak odprowadzić wodę z rynien na gliniastej działce?

Na glinie nie wystarczy wykopać studni i zasypać jej żwirem. Żwir stworzy trochę dodatkowego miejsca na wodę, ale jeśli wokół nadal znajduje się zbita glina, studnia będzie opróżniać się bardzo wolno.

Dlatego na takiej działce warto najpierw ustalić, jakie warstwy znajdują się pod powierzchnią. Czasem pod gliną występuje piasek i można wykorzystać go do rozsączania, ale nie jest to reguła. Jeśli nie ma przepuszczalnej warstwy albo wody gruntowe są wysoko, zwykła studnia chłonna może się nie sprawdzić.

Wtedy pozostaje rozważyć zbiornik retencyjny, zagospodarowanie wody na odpowiednio przygotowanej powierzchni działki lub odpływ do kanalizacji deszczowej, jeśli jest dostępna.

Najgorszym rozwiązaniem jest kupowanie kręgów betonowych czy skrzynek bez sprawdzenia gruntu. Można wykonać całą instalację, a przy pierwszej ulewie przekonać się, że studnia nie przyjmuje wody.

Ile wody spływa z dachu podczas deszczu?

Jeden milimetr opadu to jeden litr wody na metr kwadratowy. Do prostych obliczeń przyjmujemy powierzchnię rzutu dachu, a nie sumę powierzchni wszystkich połaci.

To ilości teoretyczne, bez odliczania strat. Do doboru rur i urządzeń rozsączających ważna jest również intensywność deszczu. Opad 20 mm w ciągu dwóch godzin to nie to samo co 20 mm w kilkanaście minut.

Przy obliczaniu odbiornika trzeba uwzględnić również, ile wody zdąży w tym czasie wsiąknąć w grunt. Zbiornik o pojemności 2000 litrów nie musi być za mały dla każdego dachu, ale nie można też zakładać, że wystarczy bez znajomości warunków na działce.

Ile kosztuje odprowadzenie wody z rynien?

Najprostsze odprowadzenie deszczówki na trawnik można wykonać za około 50–200 zł. Jeśli chcemy zakopać rurę i odprowadzić wodę 10 metrów od domu, same materiały do przewodu będą kosztować zwykle 300–600 zł. Do tego dochodzi wykop i miejsce, w którym woda ma się zbierać lub wsiąkać. Przy studni chłonnej całkowity koszt instalacji może wynieść 2500–6500 zł, a przy większym systemie rozsączającym jeszcze więcej.

Sprawdźmy to na przykładzie jednej rynny, od której chcemy poprowadzić 10 metrów szczelnej rury PVC-U o średnicy 110 mm.

Przykładowo 3-metrowa rura DN110 kosztuje w sklepach budowlanych około 50–70 zł, a kolano 45° od 6 do ponad 20 zł. Prosty osadnik rynnowy można kupić już za około 25 zł. Różnica między zakupami w hurtowni instalacyjnej a markecie budowlanym potrafi być spora, szczególnie przy większej liczbie rur i kształtek.

Jeżeli wykop wykonasz samodzielnie, na tym może zakończyć się koszt doprowadzenia wody do przygotowanego wcześniej odbiornika. Przy wynajęciu minikoparki z operatorem trzeba doliczyć zwykle 150–250 zł netto za godzinę pracy, często także transport maszyny i minimalną liczbę godzin. Przy krótkim odcinku w trawniku ręczne kopanie bywa tańsze.

Ile kosztuje studnia chłonna lub skrzynki rozsączające?

Największy wydatek pojawia się wtedy, gdy trzeba jeszcze wykonać odbiornik deszczówki. Gotową studnię chłonną z tworzywa o pojemności 500 litrów można kupić za około 570–820 zł, a model 1000-litrowy za około 1100–1250 zł. Trzeba doliczyć żwir, geowłókninę, wykop i montaż. Transport większej studni może kosztować dodatkowe kilkaset złotych.

Skrzynki rozsączające kosztują mniej więcej 230–250 zł za moduł o pojemności około 300 litrów. Cztery takie skrzynki to wydatek około 920–1000 zł za same moduły, bez geowłókniny, przyłączy i robót ziemnych. Ich liczby nie dobiera się jednak wyłącznie na podstawie powierzchni dachu. Znaczenie ma również to, jak szybko grunt przyjmuje wodę.

Przy gotowym podjeździe koszt może być znacznie wyższy, ponieważ trzeba rozebrać kostkę, wykonać wykop i odtworzyć nawierzchnię. Z kolei na niezagospodarowanej działce, gdzie koparka ma łatwy dojazd, prace będą prostsze i tańsze.

Jeśli grunt dobrze przepuszcza wodę, a działka ma naturalny spadek od budynku, czasem wystarczy przedłużenie rynny za kilkadziesiąt złotych. Nie ma sensu budować studni za kilka tysięcy tylko dlatego, że sąsiad ma podobną instalację. Przy glinie sytuacja może być odwrotna – tania studnia chłonna okaże się wydatkiem na rozwiązanie, które nie działa.